Bitkilerde Demir Eksikliği (fe) – Nedenleri, Belirtileri Ve Çözüm Yolları

Bitkilerde Demir Eksikliği (Fe)

Demir (Fe), bitkiler için mikro element olmasına rağmen fotosentez ve klorofil oluşumunda hayati bir role sahiptir. Toprakta yeterli miktarda demir bulunsa bile, bitki tarafından alınamadığı durumlarda demir eksikliği ortaya çıkabilir. Bu durum özellikle meyve ağaçları, sebzeler ve süs bitkilerinde ciddi verim ve kalite kayıplarına yol açar.

Demir Nedir? Bitkideki Görevi

Demir;

• Klorofil sentezinde görev alır
• Fotosentezin sağlıklı yürütülmesini sağlar
• Solunum ve enzim aktivitelerinde etkilidir

Demir eksikliği olan bitkilerde fotosentez yavaşlar, gelişme durur ve verim düşer.

Demir Eksikliği Neden Oluşur?

Demir eksikliği çoğu zaman toprakta demir olmamasından değil, alınamamasından kaynaklanır.

Başlıca nedenler:

• Yüksek pH (kireçli topraklar)
• Fazla kireç (CaCO₃)
• Soğuk ve sıkışık toprak yapısı
• Aşırı sulama ve kötü drenaj
• Fazla fosfor (P) kullanımı
• Organik madde eksikliği

Özellikle pH’sı 7,5’in üzerinde olan topraklarda demir, bitki için yarayışsız hale gelir.

Demir Eksikliği Belirtileri

Demir eksikliği genellikle genç yapraklarda görülür.

En yaygın belirtiler:

• Genç yapraklarda damarlar yeşil kalırken yaprak aralarının sararması (interveinal kloroz)
• İleri safhada yaprakların tamamen sararması hatta beyazlaşması
• Sürgün gelişiminin zayıflaması
• Çiçek ve meyve tutumunun azalması
• Verim ve kalite kaybı

⚠️ Önemli: Demir eksikliği, magnezyum eksikliği ile karıştırılabilir. Ancak magnezyum eksikliği yaşlı yapraklarda görülür.

Hangi Bitkilerde Daha Sık Görülür?

Demir eksikliğine hassas bitkiler:

• Narenciye (limon, portakal, mandalina)
• Elma, armut, şeftali
• Üzüm
• Domates, biber, patlıcan
• Çilek
• Gül ve süs bitkileri

Demir Eksikliği Nasıl Giderilir?

1️⃣ Toprak Analizi Yaptırın

Öncelikle toprak pH’sı ve besin durumu mutlaka analiz edilmelidir.

2️⃣ Şelatlı Demir Gübreleri Kullanın

Kireçli ve yüksek pH’lı topraklarda şelatlı demir (özellikle EDDHA %6 Fe) en etkili çözümdür.

Uygulama şekilleri:

• Topraktan uygulama
• Damla sulama sistemi
• Yaprak uygulaması (geçici çözüm)

3️⃣ pH Düşürücü Uygulamalar Yapın

• Organik madde (yanmış çiftlik gübresi, kompost)
• Kükürt uygulamaları (kontrollü)
• Asidik gübreler

4️⃣ Dengeli Gübreleme Yapın

Aşırı fosfor ve kireç kullanımından kaçınılmalıdır.

Demir Gübrelemesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Yaprak uygulamaları geçici etki sağlar
• Topraktan uygulama daha kalıcıdır
• Damla sulamada doz mutlaka etikete göre ayarlanmalıdır
• Güneşli ve sıcak havalarda yaprak uygulaması yapılmamalıdır

Sonuç

Demir eksikliği, zamanında müdahale edilmezse ciddi verim kayıplarına neden olur. Doğru analiz, uygun gübre seçimi ve bilinçli uygulama ile bu sorun kolaylıkla çözülebilir.

🌱 Tarımın Pusulası olarak, bitkilerinizin sağlığı için doğru ürünü ve doğru bilgiyi sunmaya devam ediyoruz.

👉 Demir gübresi ve bitki besleme ürünlerini incelemek için tariminpusulasi.com.tr’yi ziyaret edebilirsiniz.